Капыль бадай што ідэальны варыянт для няспешнай вандроўцы на адзін дзень (асабліва з Мінска ці Слуцка), бо тут няма натоўпаў турыстаў, затое ёсць утульная атмасфера старога беларускага мястэчка. Капыль – гэта горад і раённы цэнтр Мінскай вобласці, афіцыйная дата ягонага “нараджэння” – 1005 год (раней лічыўся 1247 год). Нягледзячы на такую сур’ёзную гісторыю, сучасны Капыль дастаткова малады (мае статус горада толькі з 1944 года). Актыўна развіваўся і рос у колькасці насельніцтва да 2000-ых (колькасць жыхароў даходзіла ажно да 11 тысяч чалавек), а вось сёння афіцыйна тутака пражывае каля 9300 жыхароў. Давайце разбяромся што цікавага можна паглядзець у Капылі і якія славутасці тут ёсць.
Перш за ўсё, па традыцыі ўсіх падарожжаў, лепей адправіцца да гістарычнага цэнтру. Тут захавалася радавая забудова з прыгожымі мадэрнісцкімі дамкамі, якія месцяцца на пляцы Леніна. Падобныя будынкі можна ўбачыць у шмат якіх гарадах і мястэчках Беларусі (добрыя прыклады ёсць ў Паставах і Дзятлава).
Гэтыя дамы будаваліся ў канцы 19 – пачатку 20 стагоддзя і ў асноўным належалі мясцовым заможным габрэям. На першых паверхах звычайна працавалі розныя лаўкі і рабіліся паслугі, а вось мансарды і другія паверхі ўжо былі жылыя.
Па суседстве з плошчай Леніна знаходзіцца мабыць галоўная цікавостка Капыля – Спаса-Ушэсцеўская царква. Гэты храм пабудаваны ў 1866 годзе і верагодна сёння з’яўляецца адным з найстарэйшых будынкаў горада.
Калісьці ў Капылі быў і каталіцкі старых храм – касцёл Святых Пятра і Паўла. Але за савецкім часам гэты шыкоўны неагатычны храм зачынілі і з часам грунтоўна перабудавалі пад рэстаран, які працуе і зараз.
Калі ўважліва прыгледзецца да старога здымка, то бачна, што часткова захаваліся сцены і франтон былога касцёла.
Сучасны касцёл у Капылі пабудавалі ў 2000-ых гадах, у ягонай архітэктуры ёсць рысы стыляў мадэрн і можа нават неабарока.
Побач з будынкамі касцёла і царквы – мясцовы краязнаўчы музей. Тут вас чакаюць наступныя экспазіцыі: “Археалагічная гісторыя Капыльшчыны”, “Мястэчка Капыль канца XIX – пачатку XX стагоддзя”, зала спадчыны і выбітных землякоў, а таксама часовыя экспазіцыі. Музей працуе штодня з 9 да 18, выходны панядзелак, уваходны квіток каштуе каля 5 рублёў.
Будынак музея – гэта аўтэнтычная капыльская гарбарная майстэрня канца 19 стагоддзя, менавіта ў гэтых сценах, малады беларускі пісьменнік Зміцер Жылуновіч (Цішка Гартны) пачынаў свой самастойны працоўны шлях простым гарбаром.
За музеем пачынаецца капыльскі парк (Алея пісьменнікаў), дзе ўсталяваны вялікія літары на якіх імёны вядомых пісьменнікаў Беларусі і QR-коды, па якіх можна перайсці і больш падрабязней азнаёміцца з творчасцю аўтараў. Усяго літар 17, а ў спісе каля 50 прозвішчаў.
Відаць, што адміністрацыя Капыля крыху надае ўвагу нашай культуры, бо ў горадзе таксама багата муралаў у гонар пісьменнікаў, пісьменства і проста тэматычных – выглядае вельмі годна.
Пасля шпацыру па цэнтры Капыля і парку абавязкова трэба падняцца на Замкавую гару (гарадзішча). Менавіта з гэтага ўзгорка, акружанага ракой Мажа і сажалкамі, пачыналася гісторыя паселішча больш за тысячу гадоў таму.
У 14-17 стагоддзях тутака стаяў драўляны замак князёў Алелькавічаў, які быў умацаваны валамі і равамі.
Сам замак да нашых дзён не захаваўся, але месца мае моцную энергетыку, да таго ж з Замкавай гары адкрываецца цудоўная панарама на горад і маляўнічыя краявіды (нездарма Капыльшчыну часам называюць мясцовай “Швейцарыяй” за ейныя рэльефы).
Для тых, хто любіць атмасферныя гістарычныя лакацыі, цікавым пунктам стануць старыя габрэйскія могілкі. У Капылі захаваліся дзясяткі старадаўніх каменных пліт – мацэваў з надпісамі на іўрыце. Гэта маўклівы напамін пра даваенную гісторыю Капыля, калі значную частку насельніцтва мястэчка складалі габрэі-рамеснікі і гандляры.
Акрамя хрысціянскай і габрэйскай гісторыі, у Капылі ёсць яшчэ адзін надзвычай цікавы пласт – татарскі. Татары з’явіліся тут яшчэ на пачатку 16 стагоддзя – пасля знакамітай бітвы пад Клецкам (1506 год), калі палонныя крымскія татары прысягнулі на вернасць мясцовым князям Алелькавічам і засталіся служыць князю. Менавіта татары прынеслі ў горад славутае майстэрства гарбарства (вырабы скуры), якім Капыль славіўся стагоддзямі. Адзіным, так бы мовіць, матэрыяльным сведкам жыцця мясцовай татарскай грамады застаўся мізар (мусульманскія могілкі), якія знаходзяцца ў раёне Трактарнага завулка.
На некаторых камянях можна пабачыць нават надпісы кірыліцай, спалучаныя з мусульманскай сімволікай (паўмесяцы, цытаты з Карана).
Хоць у Капылі і няма старажытных маёнткаў, горад прыемна здзіўляе атмасферай і акуратнасцю. Калі будзеце ў гэтым краі, раю дадаць некалькі дадатковых пунктаў для вашай вандроўкі:
- Будзе цікава наведаць былы маёнтак Пукава і паглядзець руіны царквы ў вёсцы Камсамольская.
- Сядзібы Грозаў і Гразовак (першую зараз павольна аднаўляюць).
- Цімкавічы дзе захавалася старадаўняя брама царквы і падмуркі касцёла, а таксама бровар Радзівілаў.
- Макраны і Кунцаўшчына – былыя маёнткі, якія належалі Вайніловічам.
View this post on Instagram
