Індура – гэта старадаўняе мястэчка і дакладна ўнікальны прыклад таго, як на невялікім кавалачку зямлі стагоддзямі суіснавалі розныя культуры і рэлігіі. Сапраўднай пярлінай Індуры з’яўляюцца занядбаныя руіны вялікай мураванай сінагогі.
Яўрэйская абшчына ў Індуры (Амдур) вядома яшчэ з 16 стагоддзя. Мястэчка хутка расло і багацела, стаўшы ў нейкі момант адным з важных цэнтраў яўрэйскага жыцця ў Вялікім Княстве Літоўскім. Менавіта тутака ў 18 стагоддзі збіраліся кіраўнікі кагалаў, каб вырашаць дзяржаўныя пытанні свайго народа. У 1770-80ыя гады Індура грымела на ўсю краіну дзякуючы раббі Хаіму Хайкелю (Хайкелю Індурскаму) – выдатнаму прапаведніку і цадзіку. Да яго за парадай і духоўным навучаннем з’язджаліся габрэі нават з далёкіх рэгіёнаў.
Напрыканцы 19 стагоддзя ў Індуры пражывала больш за 2000 яўрэяў (што складала каля 80% ад усяго насельніцтва мястэчка). У той час тут дзейнічала ажно дзевяць сінагог і малітоўных дамкоў. Але галоўнай і самай велічнай была менавіта гэтая мураваная сінагога, пабудаваная ў 1885 годзе.
Індурская сінагога – гэта яскравы прыклад строгага манументальнага класіцызму з элементамі эклектыкі. Будынак выкананы з цэглы і раней быў атынкаваны (сёння тынкоўка амаль цалкам страчана).
Па форме будынак даволі просты, двухпавярховы, выкананы па яўрэйскіх канонах і без празмернасцяў. Вокны на першым паверсе прастакутныя, на другім арачныя і больш падоўжаныя.
Галоўны фасад гэтай сінагогі накіраваны дакладна ў бок Іерусаліма, узводзілі будынак на самым высокім месцы мястэчка, каб дамінаваць над іншай забудовай.
Другая сусветная вайна назаўжды перакрэсліла гісторыю яўрэйскай Індуры, бо амаль усе мясцовыя яўрэі загінулі ў гета. Пасля вайны занядбаны будынак сінагогі аддалі мясцоваму калгасу. “Новыя гаспадары” прыстасавалі былы велічны храм пад склад мінеральных угнаенняў. А каб было зручней разгружаць машыны, да фасадаў зрабілі некалькі недарэчных драўляных прыбудоў. Агрэсіўная хімічная прастора ўгнаенняў цалкам знішчыла ўвесь багаты інтэр’ер храма, уключаючы ляпніну і роспісы.
На жаль, сёння Індурская сінагога стаіць без добрага нагляду і паступова разбураецца. Дах будынка пакуль трымаецца, але сцены пакрываюцца расколінамі. Тым не менш, нават у такім стане манументальны двухпавярховы будынак сінагогі ўражвае сваімі маштабамі і выглядае вельмі моцна.
Населены пункт з даволі незвычайнай назвай Індура, знаходзіцца ў Гродзенскай вобласці. Ад Гродна гэта каля 27 кіламетраў па трасе Р99. У аграгарадку ёсць таксама і ўвесь набор класічных славутасцяў: сядзіба, касцёл і царква. Ніжэй кропка з адзнакай менавіта сінагогі на мапе:
Паглядзіце таксама пра ўнікальныя воданапорныя вежы “Кася і Бася” у Гродне.
