У невялікай вёскі Сцеберакі, што ў Вілейскім раёне, захаваўся досыць незвычайны аб’ект для Беларусі – дзіўныя камяні з выбітымі на іх малюнкамі, якія вядомы як “Сцеберацкія валы”.
Усяго валуноў 5, месцяцца яны ў лесе, дзе калісьці было ўрочышчы Сівіха (з 2007 года – гэта помнік прыроды).
На камянях ёсць крыжападобныя знакі і малюнкі рагоў. Што цікава, на некаторых камянях рогі накіраваны дагары, а на іншых – ужо ўніз. Можа гэта нават і нейкім чынам звязана з назвай вёскі Сцеберакі, бо першапачатковае значэнне – “Стабурагс”, што дакладна можна перакласці як “каменны рог”.
І так, у гэтых каменных валоў ёсць незвычайны факт – калі назіральнік становіцца ў першага каменя і бачыць усю кампазіцыю, то ён арыентуецца такім чынам сапраўды на поўнач, на Палярную зорку.
Гэтыя валуны адшукалі выпадкова ў 90-ыя гады і яны адразу, так бы мовіць, сталі “зоркамі”, бо цалкам ідэнтычных сцеберацкім валам у Беларусі больш і няма. Так, існуюць у нас і іншыя арыентаваных па баках свету камяні, але як правіла, аніякіх малюнкаў на іх не было.
Мяркуецца, што ўсе гэтыя валуны былі прынесены ледавіком прыкладна 200 000 гадоў таму ў часы дняпроўскага зледзянення са Скандынавіі.
Ніжэй кропка за адзнакай на мапе, дзе знаходзіцца гэты незвычайны прыродны аб’ект:
У гэтым краі будзе таксама цікава паглядзець рэшткі сядзібы Любанскіх і невядомы каменны крыж у Любані.
