Сярод гістарычнай забудовы Барысава асаблівае месца займае будынак чыгуначнага вакзала. Гэты прыгожы мураваны “палац” з цэглы, які сустракае жыхароў і гасцей горада, з’яўляецца не проста важным транспартным вузлом, але і каштоўным помнікам архітэктуры пачатку 20 стагоддзя.
Развіццё Барысава кардынальна змянілася ў другой палове 19 стагоддзя. Менавіта тады праз горад праклалі палатно Маскоўска-Брэсцкай чыгункі (*у эксплуатацыю ўвялі ў 1871 годзе). Першапачаткова станцыя “Барысаў” была драўлянай, але зручнае геаграфічнае знаходжанне і суседства з ракой Бярэзінай хутка ператварылі горад у буйны гандлёва-прамысловы цэнтр, таму стары будынак ужо не мог спраўляцца з вялікім патокам пасажыраў і яго вырашалі пашырыць.
Новы, сучасны вакзал быў узведзены ў 1914 годзе (у некаторых крыніцах называецца 1907 ці 1910 год). Будаўніцтва вялося паводле адмысловага праекта, які спалучаў практычнасць і эстэтыку тагачаснага прагрэсіўнага стылю. Вакзал у Барысаве пабудаваны ў папулярным у пачатку 20 стагоддзя стылі мадэрн, аднак архітэктары надалі яму і адметныя рысы рэтраспектыўна-гатычнага (так званага замкавага) стылю.
Калі ўважліва паглядзець на пабудову, можна злёгку заўважыць элементы, якія нагадваюць невялічкі сярэднявечны замак. Вакзал мае сіметрычную двухпавярховую кампазіцыю, дзе цэнтральная і бакавыя часткі вылучаны адмысловымі выступамі (рызалітамі), якія нагадваюць абарончыя вежы. Будынак багата аздоблены дэкаратыўнай рэльефнай муроўкай, фігурнымі карнізамі і паясамі з белай цэглы, якія прыгожа кантрастуюць з агульным фонам муроў. Унутраная прастора вакзала на працягу 20 стагоддзя некалькі разоў мадэрнізавалася і змянялася, але агульная планіроўка засталася ранейшай: прасторная зала чакання, касы і службовыя памяшканні.
Падчас вайны станцыя Барысаў была важным стратэгічным пунктам для нямецкіх захопнікаў. Нягледзячы на жорсткія баі за вызваленне горада і бамбардзіроўкі, сам будынак вакзала цудам сур’ёзна не пацярпеў і захаваў свой гістарычны выгляд.
Менавіта з’яўленне чыгункі і гэтага вакзала падзяліла Барысаў на дзве часткі – Стары горад і Новы горад (Новабарысаў), які пачаў імкліва расці вакол станцыі і з часам стаў асноўным прамысловым цэнтрам. На пачатку 2000-х гадоў будынак вакзала прайшоў праз маштабную рэстаўрацыю.
Ніжэй кропка з адзнакай гэтай цікавосткі на мапе:
Глядзіце таксама і іншыя славутасці ў Барысаве.
