Дзень роднай мовы з казкай: “У гасцях у вадзяніка”

Казка-гумарэска на дзень роднай мовы

21 лютага ва ўсім свеце адзначаецца Міжнародны дзень роднай мовы. Прапануем Вам спрычыніцца да гэтага цудоўнага свята. Мы ня будзем “плакаць” і жаліцца, што беларуская мова памiрае, таму што гэта не так! Ці ня лепш пасмяяцца і зарадзіцца пазітыўным настроем? Адмыслова для свята вам у падарунак казка-гумарэска ад нашага аўтара Ірыны Зорко. 

Справа гэтая зімою здарылася. Аднаго разу пайшоў Пракоп у лазню. Мужык ён быў з гумарам, ад чаго не раз пакутавала жонка ягоная, Маня. Вось і зараз выштукарыў  дзеля смеху для жонкі цыдулку: “Заела ты мяне зусім, Манька, тапіцца пайду!”. Толькі ў лазню зайшоў, хваць, а пра вяхотку забыўся. “Ну”, думае, “не давялося памыцца як след, то хоць папаруся”. І такой ён пары надаваў, што нельга стрымаць. Выскачыў на вуліцу — астудзіцца. Каля лазні якраз і рэчка цякла, засталася там пасля рыбакоў палонка. Крэкнуў Пракоп сабе ў вусы: “ От, гэта мне пашэнціла!” Звесіў ногі ў палонку, і толькі люльку хацеў у зубы тыцнуць, а нехта як учэпіцца за лытку, як пацягне!

язычество у славян леший

         Апынуўся Пракоп у вадзе, але вось што цікава, дыхае сабе, бурбалкі наверх пускае, нібыта шчэлепы ўмомант выраслі. Лыпае вакол вачыма ад здзіўлення: ўсё тут іншае, не такое, як наверсе. Зіма, здаецца, а тут усё зялёнае, водарасці і кветкі нейкія ружовыя, на шыпшыну падобныя. Плыве Пракоп і дзівуецца: рыбы карагоды водзяць, ракі ім клюшнямі клацаюць, такт адбіваюць. Паглядзеў ён на скокі гэтыя, пачасаў патыліцу, пацмокаў, ды далей пагроб.




Зірк, аж немаведама адкуль харомы паказаліся, плотам адмысловым агароджаныя. “Дзе ж тут ўваход?”, думае мужык. Толькі падумаў так, аднекуль і весніцы з’явіліся. Стаяць паабапал ракі ў даспехах, нібыта воі, службу нясуць. Клюшні з дзідамі перад Пракопам скрыжавалі, у адной клюшне па дзідзе, а ў другой па тарчы. Не падступіцца! Ажно, толькі падплыў бліжэй, схавалі ракі дзіды свае, прапускаюць Пракопа ўнутр.

Апынуўся ён ў святліцы. Пасярэдзіне стол стаіць, абрус на ім маціцовага колеру, карункамі ўбраны. А на стале тым прысмакаў розных, — і печыва, і пернікі салодкія, і вішні, на віне цукрованыя. Пацёр Пракоп рукі, і толькі збіраўся за пернік схапіцца — знікла ўсё ўмомант. Як і не бывала ні стала таго, ні пернікаў! Замест яго сядзіць на зэдліку дзед вусаты, нагу на нагу закінуўшы, люльку ў зубах трымае, пацмоквае. Глядзіць на яго Пракоп і вачам не верыць: ну, чыста сусед іхні, Пятро, толькі валасы і вусы зялёныя, і з люлькі замест дыму, бубралкі пускае. Толькі хацеў ён з “суседам” парукацца, а таго раз — і няма, стаіць ўжо каля дзвярэй, галавой хітае ды за сабой нібыта кліча.

Плыве Пракоп за ім і не верыць вачам: паказвае стары харомы свае. У адным пакоі русалкі перлінкі рачныя маціцай фарбуюць, у другім рыбы з малькамі ў хованкі гуляюць, а ў трэйцім жабы-нянькі за рачкамі глядзяць, бразготкамі, знаюць, патрэсваюць. Ці доўга, ці мала аглядалі яны пакоі гэтыя, а ўрэшце зноў у першым аказаліся. Стаіць стол пасярэдзіне, на дзве персоны накрыты. Замест талерак — ракавінкі, па баках ад іх сурвэткі з водарасцяў, а лыжак дык зусім няма. А на стале тым — і бульба, і вэнджаніна, і ікра, і рыба запечаная, і пітва на любы густ. Цячэ сліна ў Пракопа, а стары паказвае на стол — частуйся. Не доўга ён думаў, наеўся да адвалу. А стары бутэльку з віном ў рукі бярэ, грэйцарам адкаркоўваць хоча, а Пракоп, галавой хітае, не пітушчы я, маўляў. Пазелянеў дзед зусім, не звык, што ад ягоных пачастункаў адмаўляюцца, ды як запусціць тым коркам мужыку ў лоб…




“Ай, Божачка ж ты мой, чалавека забіваюць сярод белага дня!”, закрычаў Пракоп ды прачнуўся…  “Уставай, ёлупень, зусім з глузду з’ехаў, у лазні парыцца трэба, а не на паліцы ў вус дуць! Я табе вяхотку прынесла”. А Пракоп, усё вачам сваім не верыць. “Манька, ці ты гэта?”, за лоб хапаецца, мацае, ці няма гуза там. “А каму ж тут быць, як не мне?” Пераказаў тады Пракоп сон свой Маньцы. Доўга тая рагатала, а потым і бабам у вёсцы растрапала. Кпілі з ейнага мужа не адзін дзень, прасілі расказаць, як той у гасцях у вадзяніка пабываў, і доўга яшчэ гэтая гісторыя не сыходзіла з вуснаў аднавяскоўцаў.

Слоўнік:

абрус – скатерть
бразготка – погремушка
бурбалкі – пузыри
весніцы – калитка
вэнджаніна – копчености
вяхотка – мочалка
грэйцар – штопор
гуз – шишка
дзіда – копье
зэдлік – стульчик, скамеечка
карагод – хоровод
карунак – кружево
корак – пробка
лазня – баня
лытка – голень, икра ноги
люлька – трубка
маціца – перламутр
маціцовы – перламутровый
палонка – прорубь
перлінка – жечужинка
пернік – пряник
скокі – танцы, пляски
тарча – щит
цыдулка – записка
шчэлепы – жабры
шыпшына – шиповник

Аўтар: Ірына Зорко

Если вы нашли ошибку, пожалуйста, выделите фрагмент текста и нажмите Ctrl+Enter.

Прочитал? Поделись с друзьями!
  •  
  •  
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Author: SeregaVs

Отправить ответ

Оставьте первый комментарий!

avatar

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.

  Subscribe  
уведомления

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: