Усе, хто прыязджае ў Беларусь хваляць чысціню, шырокія вуліцы, прыгожых дзяўчат. Безумоўна, гэта так, але здараецца, што жыццё ідзе часам па нахільнай. Часта ў Мінску і ў іншых гарадах Беларусі сустракаюцца бамжы. Бомж - значыць без пэўнага месца жыхарства. Сустракаюцца яны на прыступках да станцыі метро ці ля падземнага пераходу, каля вакзала і проста на вуліцы. З імі праводзяцца сацыяльная работа. Але ці шмат мы ведаем аб гэтых грамадзянах грамадства: як і дзе яны жывуць, як ім аказваюць дапамогу? Бо ў кожнага з іх раней было зусім іншае жыццё.

Неяк шпацыравалі па Мінску. Насустрач нам ехаў мужчына без ног на інваліднай калясцы. Па неахайным выглядзе было ясна - бомж. Мінакі абарочваліся. Хтосьці пагардліва глядзеў, іншы ўсміхаўся. Бамж праязджаў міма, усміхнуўся. Загаварылі з ім. Мужчына пагадзіўся даць нам інтэрв'ю. Селі за столік пад адкрытым небам, каля бара, каб запісаць гісторыю пра нашага героя.

- Мяне клічуць Сяргей. Хутка споўніцца 57 год. Мінск - родны горад. Усё жыццё тут. Пяць гадоў таму патрапіў - здарылася аварыя. Ехалі з пацанамі. Яны на іголцы сядзелі. Прыціснула ступні. два месяцы хадзіў, пакуль не пайшла гангрэна па нагах. Сам прыйшоў у лякарню. Пайшлі ўскладненні, адразалі адразу дзве.

- Як табе дапамагае дзяржава?

- Я стаяў у чарзе па кватэру. А ў Серабранцы ёсць дом для інвалідаў. Калі сышоў з інтэрната, мяне праз паўгода праз суд знялі з чаргі, выпісалі з кватэры. Проста ў пашпарце стаяла алоўкам: "Выпісаны з кватэры". Зусім без грошай. Займацца гэтым далей не мог. Знаёмага юрыста не было. Атрымліваю пенсію. Здарылася такая неспадзяванка - у мяне дакументы зніклі.

- Цяпер нельга аднавіць?

- Аднаўлю. Да пашпартысткі трэба. Ну, за месяц яны адновяць.
Прыйшоў афіцыянт. Для працягу нашага інтэрв'ю, мы заказваем кожнаму па куфлі піва.

- Давайце працягнем, на чым спыніліся. Жадаем параўнаць жыццё двух людзей: з ЗША і Беларусі, у каго не склалася жыццё. Што-небудзь чуў увогуле пра ЗША? На твой погляд, як тамака жывецца?

- Як жывецца..? Па кнігах толькі ведаю, па фільмах. Там не быў. Лічу, бамжы тамака лепш жывуць. Нямеччына, Швейцарыя… Па-першае, у іх ёсць начлежкі ці прытулкі, правільна?

- Сацыяльны пакет там добры, але ў нас таксама ёсць начлежкі, так?

- Не. Вось адна, дзе я знаходзіўся. Яны як: з васьмі гадзін выганяюць, а шостай запускаюць. Як там знаходзіцца? Я інвалід. Трэба на каленях паднімацца да другога паверха. Усё на каленях тамака робіцца. Вазок туды не зацягнеш.

– А кім ты працаваў?

- Сам мастак-рэстаўратар. Тут на Нямізе, потым – музей архітэктуры побыту Беларусі (заўв. Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту). Саламяныя дахі, зрубы розныя рабіў.

- Гэта твая спецыяльнасць па адукацыі?

- Не, не вучыўся. У мяне гэта з дзяцінства. Малы яшчэ маляваў. Талент такі быў.

- Сям'я, дзеці?

- 3 дачкі афіцыйных. Адна ў Італіі, адна ў інтэрнаце, старэйшая - не ведаю. Былая жонка, брат родны, жывы яшчэ. Няма залатога запасу - нікому не патрэбен. Спадчыну атрымаў бы - адразу з'явіліся б сваякі, праўда?

- Хто лепш да цябе ставіцца - моладзь або старыя?

- Па рознаму. Ёсць моладзь нармальная. Сустракаюцца старыя хрэновыя. Наогул з моладдзю нармальна. Знойдзецца часам прыдурак які-небудзь.

- Не б'юць?

- Няма.

- Людзі дапамагаюць?

- Праспаў дзве зімы на вакзале. Нехта матрац прынёс. Маёр падыходзіў, пытаўся - дапамагчы чым? Каляску папрасіў. Паехаў да шпіталя са мной. Прапаноўваў ежу, грошы, сто тысяч даваў, але не ўзяў. Прыстойны ён чалавек.

- Нават міліцыя можа часам дапамагчы?

- Канечне. У асноўным маладнякі нахабныя. Жадаюць выслужыцца. Старыя... Што ім там да пенсіі?

- Чым ты займаешся ў звычайны дзень?

- Ну, як пачынаецца? Трэба пахмяліцца. Так лягчэй. Не тое, каб напіцца, проста весялей. Наконт сяброў… Толькі сабутэльнікі. Якія гэта сябры? Сябры - гэта з дзяцінства.

- Табе ж даводзіцца неяк зарабляць на жыццё?

- Да Макдональдса пад'язджаюць машыны. За гадзіну - мільён можна. Дзень у дзень не прыходзіцца. Я жадаю там проста здароўя, шчасця, каханні. Не прашу, як ануча, каля царквы на аперацыі.

- Колькі гэтыя людзі могуць зарабіць за гадзіну?

- Неяк на вакзале стаяў каля ліфта. Прайшла міма дзяўчына. Сто латаў дала і дзве па пяцьдзесят нашых. Сказала, што даражэй за еўра, долар. Хлопец памяняў - паўтара мільёна.

- З Макдонольдса не выганяюць? У прыбіральню, да прыкладу, можаш зайсці?

- Не чапаюць. У прыбіральню можна схадзіць, кава папіць. Праўда ёсць адна бабка крыклівая.

Сяргей адпіў піва і дадаў:

- Да першага кастрычніка мусяць паставіць пратэзы. Ужо хадзіў у такіх цяжкіх. Карацей, абодва пратэза тытанавыя 30 кілаграм. Мне ўсё бясплатна: зубы, пратэзы. Інвалід першай групы. Бестэрмінова. Пакуль не знялі гэтага.

- Дайце 2 тысячы рублёў, - папрасіў хтосьці побач. Справа стаяла жанчына з працягнутай рукой. Там дробязь. Апранутая сціпла, але брудныя пазногці ног яе выдавалі. - Дзве тысячы…

- У каго ты просіш? - Прабурчаў Сяргей.
– Ну вось сама такая… Няма чаго ..
– Ідзі б**ць! - гучна сказаў наш суразмоўца.
Апусціўшы галаву, жанчына моўчкі пайшла далей па вуліцы.
Мы працягнулі інтэрв'ю.

- Якія адносіны паміж бамжамі? Ці ёсць у вас варожасць?

- Не, дружна больш-менш. Гэтыя ў пад'ездах спяць. Там будзеш спаць - суседзі могуць што-небудзь зрабіць

- Дзе табе даводзіцца начаваць?

- У двары, дзе Няміга. Там больш-менш спакойнае месца. Калі дождж, то ў арцы. Вось да зімы дажыць трэба. Узімку тут дома стаялі пад знос. Вось у такой хатцы і жылі чатыры-пяць чалавек. Бабуля там дапамагала торфабрыкетам. Толькі хлеў прасіла не спаліць. Заслалі коўдры і пакеты. Вось так і жылі.

- Наркотыкі ўжываеш?

- Не! У мяне два сябры на гэтым. З раніцы да Ждан за макам едуць. Потым працэс варэння ў іх пачынаецца. Часам думаю па п'янцы (заўв. пра наркотыкі), але потым разумею - ну яго! Лепш "палфлянца" чарнілаў выпіць, чым гэта.

- Ці ёсць гісторыя, якая цябе здзівіла? Чалавек, выпадак?

- Усякае бывала... Сядзеў, лічыў капейкі: хопіць ці не. Падыходзіць да мяне хлопец, спявак наш вядомы. Пытаю: "Як яно"? Адказвае: «Нармальна. Вось у казіно пайду, пагуляю». Сто баксаў працягвае. Потым змагар рускі, дэпутат, на машыне пад'ехаў. Даў 10 даляраў і 4 «Балтыкі».

- Што б ты хацеў змяніць у жыцці сваім? Або чаго не хапае?

- Па-першае, тое ж жыллё. Простае жыллё. Нават пагадзіўся б зняць якую-небудзь прыватную хатку. Не важна. Мне начальнік інтэрната прапаноўваў на вёску паехаць. «Я ж праз тры дні ўцяку!» - Сказаў яму! Чым заняцца ў тайзе гэтай? Прывык ужо да гарадскога жыцця. Ведаю тут усе дзюры! Яшчэ малы тут лазіў. Палезлі неяк. Дзе гадзіны на праспекце стаяць, ведаеце? Ваенны парад праходзіў. Па пропусках усё. Мы залезлі малыя па пажарнай лесвіцы на дах глядзець парад. Нашто ён нам здаўся? На парадзе піва, гарэлку прадавалі.

– Як лічыш, калі лепш жылося: раней ці зараз?

- Пачнём, з брэжнеўскіх часоў. Брэжнеў сам быў не непітушчы. Ён даваў таннае чарніла. Не саджалі. Толькі за сур'ёзныя забойствы. А так…Кілька 50 капеек каштавала! Па коштах, па ўсім нармальна. Людзі амаль усе роўныя. Бацька купіў веласіпед у Мінску. Кожны мог купіць сабе веласіпед. Калі ў каго машына з'явілася, тое гэта ого!

- А зараз?

- Чорт яго ведае! Заўважыў колькі зараз гэтых пагонаў? Усякія войскі: спецназ, АМАП, міліцыя. Не, я згодзен, калі парушыў, дык паліце ​​мяне, калі ласка, раз такі закон. Але хачу мець магчымасць зайсці ў шынок, купіць піва ці іншага алкаголю.

- Любіш чытаць? Любімы аўтар ці кніга?

– «Якія спяваюць у цярноўніку».

- Які жанр аддаеш перавагу?

- У асноўным, гістарычны.

- Тады назаві свайго каханага гістарычнага героя.

Адмірал Нэльсан.

- Можа ехаць табе некуды трэба? Не затрымліваем?

Секунду падумаўшы з усмешкай пытаецца:

– Куды ехаць то..?

Пасядзелі з Сяргеем яшчэ няшмат. Жыццёвы шлях Сяргея здаваўся па расказах нялёгкім. Распавёў пра свае вандроўкі па Гарадку, Нарачы, Віцебску, Архангельску, дзе па этапе хадзіў. Месца пазбаўлення волі ён таксама наведаў і не раз. Але ўсмешка ў яго на твары была часцей, чым у мінакоў.

На развітанне пацікавіліся, чым памагчы. Просьба была вельмі простая - глог. Прапаноўвалі дапамагчы іншым, але яму гэта не трэба было. Толькі дзве невялікія бутэлечкі. Карэнны мінчанін узяў іх, развітаўся з намі і паехаў паміж натоўпам далей змагацца штодзень за сваё жыццё.

2 КАМЭНТАРЫ

  1. не пазайздросціш мужыку. Хрэн зразумееш, ці сам вінаваты ў сваім лёсе, ці … неадназначны герой

ПАКІНЦЕ АДКАЗ

Увядзіце ваш каментар
Ваша імя