Айзек Азімаў - амерыканскі пісьменнік з беларускімі каранямі

У мінулым годзе мы рабілі падборку.Лепшыя пісьменнікі-фантасты 20-га стагоддзя“, куды вядома ўваходзіў і адзін з лепшых пісьменнікаў, чыёй рукой было напісана 467 кніг – Айзек Азімаў. Ён тварыў у жанрах навуковай фантастыкі, дэтэктыва, фэнтэзі і іншых. Ён стаў прабацькам тэрміна «рабатэхніка» і напісаў цэлую бібліятэку мастацкіх і навукова-папулярных кніг.

Прыемна ўсведамляць, што выбітны амерыканскі фантаст Айзек Азімаў мае беларускія карані. Нарадзіўся Айзек (Ісаак) у 1920 годзе на тэрыторыі сучаснай Смаленскай вобласці, у вёсцы Пятровічы, якая раней адносілася да Гомельскай губерні. Праз 3 гады пасля нараджэння сына, сям'я вырашыла пераехаць у Бруклін і адкрыць там сваю справу - кандытарскую. Рускай мовы Айзек не ведаў - бацькі былі габрэямі і размаўлялі з сынам толькі на ідышы. Школьныя гады Айзека пачаліся на год раней, чым належыць, - маці змяніла яго дату нараджэння ў дакументах.

Пісьменніцкі талент Азімаў выявіў у сабе яшчэ ў дзяцінстве. Па заканчэнні пачатковай школы, у 11 гадоў, хлопчыка ахапіў цікавасць да літаратуры, і ён напісаў 2 раздзелы кнігі аб прыгодах. Аднойчы Айзек падзяліўся напісанай гісторыяй з сябрам. Той настолькі захапіўся сюжэтам і хацеў працягі, што папрасіў падзяліцца гэтай кнігай. Яе не існавала, але маленькі пісьменнік у той момант зразумеў, што валодае сапраўдным талентам і пагрузіўся з галавой у сваю справу.

Сёньня мы ведаем, што з гэтага атрымалася. Айзек Азімаў уваходзіць у "Вялікую тройку" лепшых пісьменнікаў-фантастаў і не аднойчы ўзнагароджваўся за свае аповесці, раманы і навукова-папулярныя артыкулы самымі высокімі ўзнагародамі ў галіне літаратуры - прэміямі Х'юга, Неб'юла і Локус.

Скурпулёзны Айзек з дзяцінства вёў дзённік, запісваючы нават самыя драбнюткія падрабязнасці свайго жыцця. Пасля запісы з дзённікаў леглі ў аснову яго аўтабіяграфій "Памяць усё яшчэ свежая", "Незгубленая радасць" і "А. Азімаў”.

Тэма робатаў была асабліва цікавая пісьменніку. Механічныя машыны, падобныя на людзей, сустракаліся не толькі ў творах фантастычнага жанру, але і ў іншых яго кнігах.

Чытаючы кнігі Азімава, можна вывесці заканамернасць: ён ствараў правілы, знаходзіў выключэнні з іх ці ствараў праблему, каб затым знайсці яе рашэнне. Айзек Азімаў сфармуляваў тры асноўныя законы робатэхнікі, якія ляглі ў аснову кніг не толькі самога аўтара, але і выкарыстоўваліся іншымі пісьменнікамі-фантастамі і сцэнарыстамі фільмаў.

Законы робатэхнікі:

1. Робат не можа прычыніць шкоду чалавеку або сваёй бяздзейнасцю дапусціць, каб чалавеку была прычынена шкода.

2. Робат павінен падпарадкоўвацца ўсім загадам, якія аддае чалавек, акрамя тых выпадкаў, калі гэтыя загады супярэчаць Першаму Закону.

3. Робат павінен клапаціцца аб сваёй бяспецы ў той меры, у якой гэта не супярэчыць Першаму або Другому Законам.

Навука і літаратура ніколі не адыходзілі на другі план на працягу ўсяго жыцця пісьменніка. Пасля школы Айзек паступіў у прэстыжны Калумбійскі ўніверсітэт у Нью-Ёрку, дзе ў далейшым атрымаў ступень бакалаўра і магістра па хіміі. Пасля заканчэння аспірантуры, Азімаў атрымаў доктарскую ступень па біяхіміі і стаў выкладчыкам у Бостанскім універсітэце.

Яго аповяд аб касмічных вандроўцах «У палоне ў Весты», стаў першым апублікаваным творам аўтара. На той момант Айзэку было ўсяго 19 гадоў. У 1958 годзе Азімаў напісаў працяг кнігі, прымеркаваўшы яе да 20-годдзя першага апавядання. Новая кніга атрымала назву «Гадоўшчына».

Яго фантастычныя кнігі з часам сталі змяшчаць больш навуковых фактаў і ведаў. Падчас вайны выйшла ў свет кніга «Прыход ночы», яна прынесла аўтару небывалую папулярнасць. Праз доўгія гады, у 1968 годзе гэтае апавяданне было прызнана Амерыканскай асацыяцыяй пісьменнікаў-фантастаў лепшым фантастычным творам усіх часоў. Для Айзека гэтае апавяданне стала пераломным момантам у пісьменніцкай кар'еры.

Дзівячыся таленту Азімава, яго «калега па цэху» Артур Кларк пісаў: "У яго чатыры электрычныя машынкі, і ён можа друкаваць адразу чатыры кнігі двума рукамі і двума нагамі". Іншага тлумачэння гэтак значнай колькасці напісаных аўтарам кніг, мабыць, не.

Бліскучы розум і летуценнасць Айзека Азімава ўвасобіліся ў такія шэдэўры літаратуры як: аповесць «Двухсотгадовы чалавек», серыя кніг «Падстава», апавяданне «Тры законы робатэхнікі», раман "Самі багі", раман "Канец вечнасці" і дэтэктыўны раман «Сталёвыя пячоры».

Нямала твораў Айзека заслужылі экранізацыі. Фільмы па матывах яго кніг: «Я, робат» (2004) з Уілам Смітам у галоўнай ролі, «Двухсотгадовы чалавек» (1999), дзе галоўнага героя-робата згуляў Робін Уільямс, міні серыял Probe (1988) з Паркерам Стывенсанам і Эшлі Кроў .

Жыццё вялікага пісьменніка скончылася 6 красавіка 1992 гады.

[wpcd_coupon id=43939]
5 1 голас
Ацэніце артыкул
Падпісацца
апавяшчэння
0 Каментарыі
Убудаваныя водгукі
Паглядзець усе каментары